24. Μάϊου 2018 ΛΑΡΙΣΑ18°CΒΟΛΟΣ18°CΤΡΙΚΑΛΑ17°CΚΑΡΔΙΤΣΑ17°C

Η Λίπανση στο Βαμβάκι

Το βαμβάκι, δεν εξαντλεί το έδαφος σε μεγάλο βαθμό γιατί με την απομάκρυνση μόνο του σύσπορου, περίπου 70% από την ξηρά ουσία του φυτού επιστρέφει στο έδαφος. Για την κατασκευή όμως του βλαστικού μέρους του φυτού απαιτείται μεγάλη ποσότητα θρεπτικών ανόργανων στοιχείων, η οποία διαφοροποιείται αναλόγως της ποικιλίας και της καλλιεργητικής τεχνικής.

Για παράδειγμα, για παραγωγή σύσπορου βαμβακιού 240- 250kg/στρ. βρέθηκε ότι απομακρύνονται από το έδαφος περίπου 5kg αζώτου ( Ν ), 0,9kg φωσφόρου( P ) και 1,8kg καλίου ( Κ ). Αφαιρούνται επίσης αξιόλογες ποσότητες ασβεστίου ( Ca ), μικρότερες ποσότητες μαγνησίου ( Mg ), θείου ( S ), και νατρίου ( Na ) καθώς και μικροποσότητες βορίου ( Β ), σιδήρου ( Fe ), μαγγανίου ( Mn ), χαλκού ( Cu ), χλωρίου ( Cl ) και ψευδαργύρου ( Zn ).

Πριν την εμφάνιση των χτενιών,το νεαρό βαμβακόφυτο απαιτεί υψηλές ποσότητες Ν, P ,K, Ca και Mg. Kαθώς το φυτό εισέρχεται στο στάδιο του χτενιού και στα επόμενα στάδια αυξάνονται οι απαιτήσεις στα παραπάνω στοιχεία και μεγιστοποιούνται κατά το στάδιο της καρποφορίας, όπου το βαμβακόφυτο συσσωρεύει περίπου τη μισή από την συνολική ποσότητα. Στην φάση αυτή τα στοιχεία συσσωρεύονται κατά κύριο λόγο στους καρποφόρους ιστούς ,ενώ στα προηγούμενα στάδια συσσωρεύονται στα φύλλα, μίσχους και ρίζες. Όταν το φυτό υπερβεί το στάδιο της καρπόδεσης, οι απαιτήσεις του σε θρεπτικά στοιχεία ελαττώνονται με γρήγορο ρυθμό γιατί όλη η ποσότητα που είχε συσσωρευθεί στα υπέργεια τμήματα του φυτού μεταφέρεται στα αναπτυσσόμενα καρύδια.

Α) ΚΥΡΙΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

 Άζωτο

Το Ν βοηθά στην μεγαλύτερη βλαστική ανάπτυξη των φυτών, παραγωγή περισσότερων ανθέων και καρυδιών, αυξάνει το βάρος καρυδιού και του σπόρου καθώς και την εκατοστιαία αναλογία ινών. Μειώνει την περιεκτικότητα ελαίου στον σπόρο και αυξάνει αυτήν της πρωτεΐνης. Η αποτελεσματικότητα του Ν είναι μεγαλύτερη στις αρδευόμενες καλλιέργειες. Οι μεγαλύτερες ανάγκες σε Ν είναι περίπου δύο εβδομάδες μετά την έναρξη της ανθοφορίας.

Η περίσσεια Ν συντελεί σε ανεπιθύμητη βλαστική ανάπτυξη, ευπάθεια σε εχθρούς και ασθένειες, οψίμιση παραγωγής αλλά και μειωμένης παραγωγής εξαιτίας της αποκοπής καρποφόρων οργάνων που προκαλεί. Με έλλειψη Ν τα βαμβακόφυτα παραμένουν καθυστερημένα στην ανάπτυξη και χλωρωτικά, ενώ με περίσσεια Ν ,εκτός από υπερβολική βλάστηση ,τα φύλλα είναι μεγαλύτερα και βαθυπράσινα.

Οι λιπαντικές μονάδες που απαιτούνται εξαρτώνται από τις εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής. Πρώιμη φυτεία, μεγάλη βλαστική περίοδος και ύπαρξη ικανοποιητικής ποσότητας αρδευόμενου νερού αξιοποιούν περισσότερες λιπαντικές μονάδες Ν. Σε ξηρική καλλιέργεια ή ανεπαρκούς άρδευσης, η αζωτούχος λίπανση πρέπει να είναι πολύ συντηρητική. Στην Ελλάδα, οι συνήθεις κυρίως δόσεις είναι 9-16 μονάδες/στρ με αυξημένη δόση σε περιοχές που παρουσιάζουν αυξημένες αποδόσεις όπου η αζωτούχος λίπανση εφαρμόζεται ως επιφανειακή λίπανση σε μία ή δύο δόσεις πριν από την εμφάνιση των χτενιών και των ανθέων.

 Φώσφορος

Ο P πρωιμίζει την παραγωγή και ευνοεί την ανάπτυξη του ριζικού συστήματος ενώ η επίδραση του στα ποιοτικά χαρακτηριστικά της ίνας και του σπόρου δεν είναι σημαντική. Μεγαλύτερη σημασία φαίνεται να έχει ο P, όταν το έδαφος λιπαίνεται με υψηλές δόσεις Ν, για αυτό και μια ισορροπημένη λίπανση Ν : P πλησιάζει τη σχέση 2  : 1. Τα συμπτώματα έλλειψης P δεν είναι χαρακτηριστικά. Τα πιο χαρακτηριστικά είναι η σκουροπράσινη απόχρωση των φύλλων και η νάνα εμφάνιση των φυτών καθώς και η οψίμιση της καρποφορίας και ωρίμανσης. Για την προσθήκη P συνιστάται εντοπισμένη λίπανση οπού περιορίζει την δέσμευση του στοιχείου από το έδαφος.

Κάλιο

Το βαμβακόφυτο είναι ευαίσθητο στην έλλειψη Κ. Αύξηση διαθεσιμότητας Κ προκαλεί συνήθως αύξηση ανθοφορίας, του μήκους της ίνας, του βάρους του σπόρου και της περιεκτικότητας του σπόρου σε λάδι. Σε αντίθεση με το Ν, περιορίζει τις ζημιές από μυκητολογικές ασθένειες ( Fusarium ,Verticilium ). Με έλλειψη Κ τα βαμβακόφυτα καθηλώνονται, δεν μεγαλώνουν ικανοποιητικά ή δεν αποκτούν το κανονικό πράσινο χρώμα. Τα παλαιότερα φύλλα παρουσιάζουν μεσονεύριες χλωρώσεις. Το σύμπτωμα των φύλλων από έλλειψη Κ ονομάζεται ”σκωρίαση του βαμβακιού” ( cotton rust ). Η προσθήκη Νa φαίνεται ότι μειώνει τα συμπτώματα έλλειψης Κ, ενώ αντιθέτως η χρήση αυξημένων ποσοτήτων Ca μπορεί να προκαλέσει έλλειψη Κ στην βαμβακοκαλλιέργεια.

Β) ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ασβέστιο

Λόγω της σύστασης των περισσοτέρων εδαφών ,συνήθως δεν παρατηρείται έλλειψη Ca ,αλλά και γιατί κατά το μεγαλύτερο ποσοστό επανέρχεται στο έδαφος με τα φύλλα και  επειδή πολλά λιπάσματα περιέχουν Ca.Προσθήκη Ca συνιστάται σε όξινα εδάφη.

Μαγνήσιο

Χαρακτηριστικό σύμπτωμα έλλειψης Mg στο βαμβάκι είναι η  εμφάνιση φύλλων με κοκκινωπή απόχρωση και πράσινη κύρια νεύρωση που οδηγεί σε πρόωρη πτώση των κατώτερων φύλλων. Έλλειψη Mg είναι πιθανότερη σε όξινα εδάφη.

Θείο

Σε εδάφη με ανεπάρκεια S , τα νεαρά φύλλα της κορυφής γίνονται κιτρινωπά όπως ακριβώς τα κατώτερα φύλλα σε περίπτωση έλλειψης Ν. Απομακρύνεται από το έδαφος σε μικρές ποσότητες και εφόσον τα λιπάσματα περιέχουν το στοιχείο δεν απαιτείται  ιδιαίτερη προσθήκη.

Νάτριο

Υποκαθιστά το Ν όπως και το Ca. Μεγάλες ποσότητες Νa καθιστώνται επιβλαβείς για το βαμβακόφυτο.

Βόριο

Τα συμπτώματα από έλλειψη Β πρωτοεμφανίζονται στην κορυφή του φυτού όπου ο ακραίος οφθαλμός νεκρώνεται , δημιουργείται διχασμός της κορυφής και τα φυτά παραμένουν νάνα με δύο ή περισσότερες κορυφές. Τα νεαρά φύλλα αποκτούν κιτρινοπράσινη απόχρωση , τα χτένια χλωρωτικά και τελικά πέφτουν. Συνθήκες ξηρασίας και pΗ εδάφους μεγαλύτερο από 6,5 ενισχύουν την εμφάνιση τροφοπενίας Β.

Σίδηρος

Η χαρακτηριστική χλώρωση σπάνια παρατηρείται στο βαμβάκι.

Μαγγάνιο

Τα πρώτα συμπτώματα από έλλειψη Mn παρουσιάζονται στα νεαρά φύλλα ή τα φύλλα της κορυφής που αποκτούν κιτρινογκρί ή κοκκινογκρί απόχρωση ενώ οι νευρώσεις διατηρούν το πράσινο χρώμα. Περίσσεια Mn είναι τοξική για το φυτό με πρώτο σύμπτωμα την ανώμαλη επιφάνεια των φύλλων με συστροφές και ζαρωμένα. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται προσθήκη ασβέστου.

Ψευδάργυρος

Έλλειψη παρουσιάζεται σπάνια στα βαμβακόφυτα και όταν υπάρχει παρουσιάζεται ως μεσονεύρια χλώρωση και μπρούτζινη απόχρωση των κατώτερων φύλλων με χαρακτηριστική συστροφή της κορυφής. Τα φυτά επίσης οψιμίζουν.

Τα δευτερεύοντα λιπαντικά στοιχεία και ιχνοστοιχεία στις περιπτώσεις των τροφοπενιών, προστίθενται είτε με ειδικές μορφές βασικής λίπανσης, είτε με διαφυλλική λίπανση η οποία κατά κανόνα εφαρμόζεται και με χρήση φυτοφαρμάκων. Ακόμα και για τα ιχνοστοιχεία θα πρέπει να διαπιστωθεί η συγκεκριμένη κάθε φορά τροφοπενία με βάση την φυλλοδιαγνωστική, ώστε να αποφευχθούν άχρηστοι ψεκασμοί.

Στην βιολογική γεωργία, όπου δεν επιτρέπεται η χρήση συνθετικών αγροχημικών, η θρέψη των φυτών αντιμετωπίζεται μόνο με οργανική λίπανση.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ

Γιώργος Κατσαντώνης
Γεωπόνος Φυτικής Παραγωγής και Αγροτικού Περιβάλλοντος

Συντονιστής διαδικτυακής αγροτικής ομάδας “Πάθος με τη Γη, Πάθος με τη Δουλειά μου”

4 σχόλια

    • agrothessalynews

      19 Δεκεμβρίου 2017 at 11:29

      κ. Καρτσώλη ο συγγραφέας του άρθρου έχει χρησιμοποιήσει σχετική βιβλιογραφία για την σύνταξη του άρθρου, πιστεύουμε πως δεν υπάρχει κάποιο πρόβλημα σε αυτό. Σας ευχαριστούμε.

      Γράψτε μια απάντηση

    • Κατσαντώνης Γεώργιος

      23 Δεκεμβρίου 2017 at 19:22

      Η βιβλιογραφία που χρησιμοποίησα για την σύνταξη του παραπάνω άρθρου προέρχεται από το βιβλίο της Γεωπονικής μου σχολής, από όπου και αποφοίτησα.
      “Βιομηχανικά φυτά” της κυρίας και καθηγήτριας μου Στέλλα Γαναλοπούλου-Σενδούκα.

      Γράψτε μια απάντηση

Γράψτε μια απάντηση

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *


agrothessalynews.gr

Στηρίζουμε τους τοπικούς παραγωγούς, αγρότες & κτηνοτρόφους, συλλόγους & συνεταιρισμούς, τον πρωτογενή & όλους τους εμπλεκόμενους τομείς της Θεσσαλίας και την Ελληνική επιχειρηματικότητα & τις θέσεις εργασίας του τόπου μας.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΜΑΣ




Newsletter


Κατηγορίες