11. Δεκεμβρίου 2018 ΛΑΡΙΣΑ1°CΒΟΛΟΣ5°CΤΡΙΚΑΛΑ1°CΚΑΡΔΙΤΣΑ0°C

Ο Αγροτικός τομέας στις νέες συνθήκες

Τον τελευταίο καιρό, ο αγροτικός τομέας έχει υποστεί αρκετούς ισχυρούς κλυδωνισμούς,όπως οι υψηλές τιμές του πετρελαίου, οι ραγδαίες αυξήσεις των τιμών βασικών πρώτων υλών (εισροών), οι εμπορικοί περιορισμοί, κλπ,  χωρίς βέβαια να παραβλέπεται η τρέχουσα οικονομική κρίση, η σοβαρότερη από το κραχ του 1929. Οι αγρότες καλούνται να προσαρμοσθούν στο συνεχώς μεταβαλλόμενο οικονομικό περιβάλλον και να διαχειριστούν τις εκμεταλλεύσεις τους βασιζόμενοι σε ορθές επιχειρηματικές πρακτικές όπως συμβαίνει και σε κάθε άλλο παραγωγικό κλάδο. Καλούνται να παράγουν προϊόντα ποιότητας που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του καταναλωτή, σεβόμενοι το φυσικό περιβάλλον στο οποίο ζουν και δημιουργούν.

Ο αγροτικός τομέας αποτελούσε πάντα και αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τομείς παραγωγής στη χώρα μας.

Η σπουδαιότητα του είναι πολλαπλή τόσο για την οικονομία όσο και για την ελληνική κοινωνία. Η γεωργία εξακολουθεί να συμβάλλει αποφασιστικά στην ανάπτυξη της υπαίθρου. Οι αγρότες εκπληρώνουν πολλές και διαφορετικές λειτουργίες, από την παραγωγή γεωργικών προϊόντων για διατροφή ή μη, μέχρι τη διαχείριση της υπαίθρου, τη διατήρηση της φύσης και τον τουρισμό, αναδεικνύοντας έτσι την πολυλειτουργικότητα της υπαίθρου. Αν και τα τελευταία χρόνια η συμμετοχή του αγροτικού τομέα στην ελληνική οικονομία έχει μειωθεί σημαντικά, παραμένει σε υψηλά επίπεδα συγκρινόμενη με αυτή άλλων κρατών μελών της ΕΕ.

Η μελέτη που εκπόνησε το στέλεχος της “GAIA Επιχειρείν” και πρώην Γενικός Διευθυντής της ΠΑΣΕΓΕΣ Γιάννης Τσιφόρος και λαμβάνει υπόψη όλα τα διαθέσιμα μέχρι το τέλος του 2014 στοιχεία, αποδεικνύει ότι παρά τις αλλαγές των τελευταίων χρόνων, η Ελλάδα παραμένει μια “αγροτική” χώρα, συγκρινόμενη με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρώπης των 28.

«Η θέση του πρωτογενούς τομέα στην ελληνική οικονομία εξακολουθεί να παραμένει σημαντική» υποστηρίζει ο κ. Τσιφόρος και παραθέτει τα στοιχεία: Η έκταση των κυρίως αγροτικών περιοχών φτάνει στη χώρα μας στο 82%, όταν στην Ευρώπη των 28 ο μέσος όρος δεν ξεπερνάει το 52%. Ο πληθυσμός των αγροτικών περιοχών φτάνει στην Ελλάδα στο 44%, όταν στην Ευρώπη δεν ξεπερνάει το 23%. Το μερίδιο της Αγροτικής Προστιθέμενης Αξίας κινείται στα επίπεδα του 34% έναντι 15% του Ευρωπαϊκού μέσου όρου. Αλλά και η συμμετοχή που έχει ο αγροτικός τομέας στην απασχόληση ανήλθε το 2014 στο 13,5% του εργατικού δυναμικού, (όταν στην Ευρώπη δεν φτάνει το 5%) δίνοντας πλήρη και άμεση δουλειά σε 490.000 άτομα.

Η μείωση μάλιστα της απασχόλησης στον πρωτογενή τομέα της χώρας μας κυμάνθηκε το 2014 σε μικρό, σχετικά, ποσοστό (-2,2%), έναντι της σημαντικά μεγαλύτερης πτώσης στις κατασκευές (-10,3%), στη μεταποίηση (-5,7%) και στο εμπόριο (-2,8%).

Πρέπει, δε, να επισημανθεί ότι, πέραν της άμεσης απασχόλησης, ο αγροτικός τομέας αποτελεί βασικό τροφοδότη για μια αλυσίδα προϊόντων και υπηρεσιών και συνεπώς δημιουργεί σε δεύτερο επίπεδο, πολλαπλασιαστικά οφέλη για την απασχόληση και την οικονομία.

Αλλαγή Πολιτικού Σκηνικού

Οι διπλές εκλογές του 2015 άλλαξαν άρδην το πολιτικό σκηνικό, εισάγουν νέα ήθη και νέες πρακτικές, και  διαμορφώνουν μια νέα αντίληψη στην κοινωνία. Είτε συμφωνούμε, είτε διαφωνούμε , πρέπει να παραδεχθούμε ότι είναι μια νέα κατάσταση. Για να αποδεχτούμε όμως ότι η νέα κατάσταση είναι και μια νέα πραγματικότητα και όχι απλές εξαγγελίες ελπίδας και ανεκπλήρωτες υποσχέσεις, θα πρέπει η νέα ηγεσία του Υπουργείου Γεωργίας (επιτρέψτε μου την συντόμευση του Υπουργείου για να καταλαβαινόμαστε) , να σκύψει στα χρονίζοντα προβλήματα του τομέα της Γεωργίας και να δώσει άμεσα λύσεις. Ήδη αναφέραμε κάποια από τα προβλήματα αυτά στην εισαγωγή ( πετρέλαιο, πρώτες ύλες κλπ). Η γνώση των προβλημάτων θεωρείται δεδομένη. Εξάλλου ο Υπουργός κ. Αποστόλου, έχει συναφείς σπουδές με το αντικείμενο του, έχει εργαστεί στην Αγροτική Τράπεζα, διατέλεσε συντονιστής των θεμάτων Γεωργίας στην κοινοβουλευτική του ομάδα, άρα θεωρούμε αδιανόητο να του καταλογίσουμε άγνοια των προβλημάτων που ταλανίζουν τον γεωργικό τομέα. Αυτό που θα του καταλογίσουμε, , θα είναι η έλλειψη θάρρους και η έλλειψη πολιτικής βούλησης στη λήψη των σωστών αποφάσεων.

Σύμφωνα με τον οικονομολόγο και κάτοχο Νόμπελ, Theodore Schultz, οι παραδοσιακές μονάδες στον παραδοσιακό αγροτικό τομέα είναι οικονομικά αποτελεσματικές μέσα στο περιβάλλον που λειτουργούν. Το πρόβλημα έγκειται στις αδυναμίες του οικονομικού περιβάλλοντος, π.χ. έλλειψη υποδομών, τεχνικών γνώσεων κλπ, καθώς επίσης και στις παρεμβάσεις του κράτους  που στρεβλώνει τα οικονομικά κίνητρα και στην έλλειψη πληροφόρησης.

Νέες Συνθήκες

Οι αδυναμίες του οικονομικού περιβάλλοντος – λέγε με οικονομική κρίση – , είναι δεδομένη.  Αυτή την στιγμή, γίνεται (?) μια μεγάλη προσπάθεια για αλλαγή προς μια αναπτυξιακή κατεύθυνση, η οποία είναι μονόδρομος για έξοδο από την κρίση, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη.

Οι παρεμβάσεις – ή οι μη παρεμβάσεις – του κράτους είναι ένα δεύτερο μεγάλο θέμα. Στην Ελλάδα παρατηρείτε το εξής παράδοξο και παράλογο φαινόμενο. Εκεί που πρέπει και οφείλει το κράτος να παρέμβει, δεν το κάνει, ενώ σε θέματα που δεν πρέπει να παρέμβει, παρεμβαίνει δημιουργώντας νέα και μεγαλύτερα προβλήματα.  

Ήδη από τις αρχές του 2010, παρατηρήθηκε μια μεγάλη στροφή νέων ανθρώπων, ανθρώπων που έχασαν τη δουλειά τους, ή  κατοίκων μεγάλων αστικών περιοχών που αντιμετώπιζαν προβλήματα αξιοπρεπούς διαβίωσης, προς τον πρωτογενή τομέα προς την γεωργία, με την ευρύτερη έννοια. Η στροφή αυτή και η επιλογή του αντικειμένου ενασχόλησης τους, έγινε χωρίς κανένα απολύτως προγραμματισμό από την πλευρά της υπεύθυνης πολιτείας.. Αντίθετα αφέθηκε όλη αυτή η προσπάθεια στα χέρια ολίγων επιτηδείων, οι όποιοι εκμεταλλευόμενοι την αγωνία των πολιτών για τη δημιουργία κάτι νέου και άγνωστου σε αυτούς, προσπάθησαν και επέτυχαν να πλουτίσουν σε βάρος τους. Να λοιπόν ένας τομέας που έπρεπε να παρέμβει η υπεύθυνη πολιτεία και δεν το έπραξε.

Σε ημερίδα του ΑγροΕΤΑΚ με μεγάλη χαρά ακούσαμε τον κ. Αποστόλου να διακηρύσσει ότι «Η μεταφορά τεχνογνωσίας στον αγρότη, αποτελεί ζήτημα καίριας σημασίας για την προώθηση μιας βιώσιμης γεωργίας χαμηλού κόστους… ένας ανταγωνιστικός πρωτογενής τομέας μπορεί να αποτελέσει μοχλό για τη μεταστροφή σε μια διαφορετική πορεία ανάπτυξης της χώρας.»

Ευχόμαστε ολόψυχα να πραγματοποιήσει την διακήρυξη του, αν και διατηρούμε σοβαρές αμφιβολίες και ενστάσεις. Χρόνια τώρα με άρθρα και παρεμβάσεις μας, υποστηρίζαμε και συνεχίζουμε να το κάνουμε, ότι ο αγροτικός τομέας πρέπει και οφείλει να αποτελέσει μέρος του επιχειρηματικού κόσμου. Ο αγρότης να πιστέψει και να γίνει επιχειρηματίας. Τα θέματα προσφοράς και ζήτησης αγροτικών προϊόντων είναι κεντρικής σημασίας σε αποφάσεις αγροτικής πολιτικής. Αλλαγές στο επίπεδο τιμών στήριξης, επιδοτήσεις, επενδύσεις σε έργα υποδομών, εκπαίδευση αγροτών, διάδοση νέων τεχνικών και γνώσεων είναι μεταβλητές που επηρεάζουν την προσφορά και επομένως είναι απαραίτητη η γνώση τους για τη χάραξη πολιτικής. Ο ιδιοκτήτης  μιας αγροτικής εκμετάλλευσης καλείται καθημερινά να λάβει μια σειρά αποφάσεων, ορισμένες εκ των οποίων αφορούν μακροπρόθεσμο προγραμματισμό επενδύσεων και παραγωγής προϊόντων. Μεταξύ αυτών αποφάσεις που αφορούν την παραγωγική δραστηριότητα και έχουν μεγάλες επιπτώσεις στο οικονομικό αποτέλεσμα. Αποφάσεις που εμπεριέχουν ένα σημαντικό βαθμό κινδύνου και αβεβαιότητας.

Ένταξη της Τεχνολογίας

Όλο και συχνότερα απαιτείται η χρήση τεχνολογιών των πληροφοριών για την παραγωγή και την εμπορική προώθηση των προϊόντων τους. Η όλη διαδικασία της αγροτικής παραγωγής έχει έντονο το στοιχείο της απόφασης, της σωστής επιλογής του χρόνου εφαρμογής πολλών δραστηριοτήτων και της καλής εκτέλεσης της εργασίας. Η παραγωγική μονάδα αποφασίζει για τη χρήση των συντελεστών παραγωγής και των εισροών, καθώς και για την παραγωγή προϊόντων όχι μόνο με βάση τις τεχνικές σχέσεις αλλά επίσης με βάση τις τιμές που επικρατούν στην αγορά. Τα τελευταία χρόνια απαραίτητες είναι επίσης γνώσεις ασφάλειας των τροφίμων, και διασφάλισης της καλής υγείας και διαβίωσης των ζώων.  Όλα αυτά προϋποθέτουν την σωστή υποστήριξη και ενημέρωση των αγροτών από την πλευρά της πολιτείας, την σύνδεση της έρευνας με την παραγωγή, την αξιοποίηση του ανθρώπινου παράγοντα – των ανθρώπων εκείνων που πρώτοι τόλμησαν και επέτυχαν ο καθένας στον τομέα της γεωργικής παράγωγης, καθώς και την εμπιστοσύνη που πρέπει να δείξουν οι αγρότες σε γνώστες του αντικειμένου και να επιζητούν την καθοδήγηση τους. Μόνο έτσι θα μπορέσουμε να ξεφύγουμε από τις μικρές οικογενειακού τύπου αγροτικές εκμεταλλεύσεις , από την εκμετάλλευση μικρών κλήρων με ετήσιες παραδοσιακές καλλιέργειες και τελικά από την συρρίκνωση της αγροτικής παραγωγής της χώρας, ενός τομέα που προσφέρει αρκετά στην Εθνική Οικονομία και έχει την δυνατότητα να προσφέρει πολύ περισσότερα.

 

Τάσος Γρ. Υψηλάντης
Ιδιοκτήτης AGROFARMA

agrofarma.weebly.com

Βοηθήματα:
Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Γενική Δ/νση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης,  Χρηματοδότηση της ΚΑΠ
Αλεξιάδης Σ., Κοκκίδης Σ., Σπανέλλης Λ., «Τα Βασικά Χαρακτηριστικά του Ελληνικού Αγροτικού Τομέα»

Γράψτε μια απάντηση

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.


agrothessalynews.gr

Στηρίζουμε τους τοπικούς παραγωγούς, αγρότες & κτηνοτρόφους, συλλόγους & συνεταιρισμούς, τον πρωτογενή & όλους τους εμπλεκόμενους τομείς της Θεσσαλίας και την Ελληνική επιχειρηματικότητα & τις θέσεις εργασίας του τόπου μας.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΕΜΑΣ




Newsletter


Κατηγορίες